گواهی IP چیست؟ معنی IP68، ضد آب بودن گوشی و مقاومت در برابر گردوغبار
یکی از مشخصاتی که هنگام انتخاب وسایل الکتریکی ممکن است با آن مواجه شوید، کد IP یا گواهی IP است. امروزه شاهد حضور گسترده دستگاههای دیجیتالی مانند هاردهای اکسترنال، هدفونها، ایرفونها، تلفنهای همراه و انواع ساعتهای هوشمند در بازار هستیم که با قابلیتهای ضد آب و مقاوم در برابر گردوغبار، توجه کاربران بسیاری را به خود جلب میکنند؛ اما آیا تمام این دستگاهها از نظر مقاومت در برابر آب و نفوذ ذرات گردوغبار در یک سطح قرار دارند؟ با ما همراه باشید تا درباره این مشخصه بیشتر بدانید.
گواهی IP چیست و چه کاربردی دارد؟
کد IP یا گواهی IP که مخفف عبارت Ingress Protection (محافظت در برابر نفوذ) است، استانداردی بینالمللی برای سنجش میزان مقاومت دستگاههای الکتریکی در برابر نفوذ گردوغبار و آب است. این گواهی به شما کمک میکند تا انتخابی آگاهانهتر در خصوص خرید گوشی موبایل یا سایر گجتهای هوشمند خود داشته باشید. این درجه حفاظت از دو حرف و دو عدد تشکیل شده است:
- حروف IP: مخفف عبارت Ingress Protection (محافظت در برابر نفوذ)
- عدد اول: نشاندهنده میزان مقاومت دستگاه در برابر نفوذ گردوغبار
- عدد دوم: نشاندهنده میزان مقاومت دستگاه در برابر نفوذ آب
در بررسی گواهی IP، عدد اول نشاندهنده مقاومت دستگاه در برابر نفوذ گردوغبار و عدد دوم نشاندهنده درجه حفاظت آن در برابر نفوذ آب است؛ اما گاهی بهجای عدد اول، حرف "x" مشاهده میشود. این "x" به این معنی است که دستگاه در برابر نفوذ گردوغبار هیچ مقاومتی ندارد و اصلاً در این زمینه بررسی نشده است؛ به عبارت دیگر، برای این قسمت گواهی خاصی صادر نشده و نیازی به درجهبندی هم نبوده است.
مفهوم عددهای گواهی IP
همانطور که گفته شد، اعداد بعد از عبارت IP نشاندهنده شدت مقاومت دستگاه در برابر نفوذ ذرات جامد (گردوغبار) و مایعات (آب) هستند. عدد اول در گواهی IP به مقاومت در برابر ذرات جامد و عدد دوم به مقاومت در برابر مایعات اشاره دارد؛ هر چه این اعداد بزرگتر باشند، درجه مقاومت دستگاه نیز بیشتر خواهد بود.
بررسی رقم اول در گواهی IP
اول به بررسی رقم اول در کد IP میپردازیم. در بررسی درجه حفاظت در برابر گردوخاک بزرگترین عدد ممکن 6 است.
رقم اول گواهی IP | میزان مقاومت در برابر ذرات جامد | توضیحات |
| 0 یا X | بدون محافظت | دستگاه در برابر نفوذ گردوغبار آزمایش نشده یا هیچ محافظتی در برابر ذرات جامد ندارد. |
| 1 | ذرات بزرگتر از 5 میلیمتر | از ورود اجسام و ذرات نسبتاً بزرگ جلوگیری میکند. |
| 2 | ذرات بزرگتر از 1.25 میلیمتر | در برابر ورود ذرات و اجسام کوچکتر مانند انگشت یا ابزارهای ظریف مقاومت دارد. |
| 3 | ذرات بزرگتر از 0.5 میلیمتر | از ورود ذرات ریز و ابزارهای کوچک مانند سیم جلوگیری میکند. |
| 4 | ذرات بزرگتر از 0.1 میلیمتر | در برابر بیشتر ذرات گردوغبار و اجسام بسیار کوچک محافظت ایجاد میکند. |
| 5 | مقاومت نسبی در برابر گردوغبار | ممکن است مقدار کمی گردوغبار وارد دستگاه شود، اما به قطعات داخلی آسیب نمیرساند. |
| 6 | محافظت کامل در برابر گردوغبار | بالاترین سطح حفاظت در برابر ذرات جامد و نفوذ کامل گردوغبار را تضمین میکند. |
بررسی رقم دوم در گواهی IP
عدد سمت راست در گواهی IP مقامت دستگاه در برابر نفوذ آب را تعیین میکند. این درجه عددی بین 0 تا 8 است که در ادامه هر کدام از آنها را بررسی خواهیم کرد.
رقم دوم گواهی IP | میزان مقاومت در برابر آب | توضیحات |
| 0 یا X | بدون محافظت | دستگاه در برابر آب آزمایش نشده و احتمالاً هیچ مقاومتی در برابر نفوذ آب ندارد. |
| 1 | قطرات عمودی آب | در برابر چکیدن عمودی آب به مدت 10 دقیقه مقاومت دارد. |
| 2 | قطرات آب با زاویه 15 درجه | در صورت خم شدن دستگاه تا 15 درجه، در برابر بارش ملایم آب مقاوم است. |
| 3 | پاشش آب تا زاویه 60 درجه | پاشش آب از زاویههای مختلف تا 60 درجه باعث آسیب به دستگاه نمیشود. |
| 4 | پاشش آب از هر جهت | دستگاه در برابر بارش و پاشش آب از تمام جهات مقاوم است. |
| 5 | جت آب با فشار معمولی | در برابر پاشش آب با فشار نسبتاً زیاد مقاومت دارد و آب به داخل آن نفوذ نمیکند. |
| 6 | جت آب پرفشار | در برابر فشار آب تا 100 کیلوپاسکال از فاصله 3 متری مقاومت میکند. |
| 7 | غوطهوری موقت در آب | میتواند تا 30 دقیقه در عمق حداکثر 1 متر آب بدون آسیب باقی بماند. |
| 8 | غوطهوری طولانی در آب | بالاترین سطح مقاومت در برابر آب؛ معمولاً تا عمق 1.5 متر و حدود 30 دقیقه دوام میآورد. |
استاندارد ATM: راهنمای ساده برای سنجش مقاومت در برابر آب
علاوهبر گواهی IP، استاندارد دیگری به نام ATM برای سنجش مقاومت دستگاهها، بهخصوص ساعتهای هوشمند، در برابر آب وجود دارد. این سیستم رتبهبندی که کمی قدیمیتر از کد IP است، بر اساس فشار هوای ساکن دستگاه در هنگام غوطهورشدن در آب عمل میکند. درجهبندی ATM و معانی آن به شکل زیر است:
استاندارد ATM | میزان مقاومت در برابر آب | کاربرد و توضیحات |
| ATM 0 | بدون مقاومت در برابر آب | دستگاه نباید با آب تماس داشته باشد و در برابر رطوبت محافظتی ندارد. |
| ATM 1 | مقاوم در برابر پاشش آب | برای شستشوی دست، تعریق و باران ملایم مناسب است، اما نباید در آب غوطهور شود. |
| ATM 3 | مقاوم در برابر بارش شدید و فشار کم آب | برای استفاده روزمره و شنا در استخر مناسب است، اما برای غواصی توصیه نمیشود. |
| ATM 5 | مقاوم تا عمق 50 متری | مناسب شنا، ورزشهای آبی و غواصی سطحی با فشار آب متوسط. |
| ATM 10 | مقاوم تا عمق 100 متری | مناسب غواصی با تجهیزات و فعالیتهای حرفهای در آب با فشار بالا. |
اهمیت گواهی IP در خرید گجتهای هوشمند
گواهی IP یک مزیت و نقطه قوت برای گجتها محسوب میشود؛ بهعنوانمثال، برخی هدفونها هیچ مقاومتی در برابر گردوغبار ندارند و کد IP آنها به شکل IPx2 است (در اینجا x نشاندهنده عدم وجود آزمایش یا مقاومت در برابر ذرات جامد است). عدد 2 در این گواهی به معنی مقاومت در برابر پاشش آب با زاویه 15 درجه است. واضح است که گجتی با درجه حفاظت IPx3 مقاومت بیشتری در برابر آب خواهد داشت.
گوشیهای هوشمند پرچمدار معمولاً دارای گواهی IP68 هستند که نشاندهنده بیشترین مقاومت در برابر نفوذ ذرات جامد و مایع است. گوشیهای هوشمند پایین رده نیز کم و بیش از کد IP67 بهره میبرند. برای گجتهای هوشمندی مانند ساعتها و هدفونها هم بهطور معمول از گواهی IPx7 استفاده میشود؛ بهعنوانمثال، سری یک ساعتهای هوشمند اپل دارای درجه حفاظت IPx7 هستند و میتوانند تا 30 دقیقه در عمق 1 متری آب بدون آسیبدیدن، مقاومت کنند.
علاوهبر گواهی IP، برخی از گوشیهای هوشمند از فناوری nano-coating نیز استفاده میکنند. در این فناوری، یک لایه میکروسکوپی محافظتی بهصورت روکش روی گوشی اسپری میشود. این فناوری نانو باعث میشود که آب روی سطح گوشی سر بخورد و از آسیبدیدن گوشی به خاطر رطوبت جلوگیری شود.
در نهایت، انتخاب گجت هوشمندی با درجه حفاظت مناسب به نیازها و شرایط شما بستگی دارد. اگر بهدنبال گجتی هستید که در برابر آب و گردوغبار مقاوم باشد، حتماً به گواهی IP آن توجه کنید.
چرا نباید گوشیهای ضد آب را شست؟
این کد IP درجه حفاظت دستگاههای الکتریکی در برابر نفوذ آب و گردوغبار را نشان میدهد. بعضی افراد با دیدن برچسب ضدآب بودن گوشی، اقدام به شستشوی گوشیها و گجتها مینمایند. باوجود اینکه گواهی IP68 بیشترین سطح مقاومت در برابر نفوذ آب را برای گوشیها ارائه میدهد، اما این کار بههیچوجه توصیه نمیشود. نکتهای که باید در نظر بگیرید این است که هیچگاه نمیتوان با قاطعیت گفت که آب به داخل گوشی نفوذ نمیکند؛ حتی با وجود گواهی IP ضدآب، خرابیهای ناشی از نفوذ آب و گردوغبار شامل گارانتی نمیشود.
نفوذ آب به داخل گوشی عواقب ناخوشایندی دارد و میتواند منجر به اتصالی، خوردگی قطعات و در نهایت خرابی کامل دستگاه شود. در مورد هدفون نیز، آنهایی که دارای گواهی IPx7هستند، در برابر نم و عرقکردن مقاوم هستند. این به ان معناست که میتوانید از آنها در حین ورزش یا در محیطهای مرطوب بدون نگرانی از آسیبدیدن آنها استفاده کنید.
بااینحال، شستشوی هدفونها زیر شیر آب پس از هر بار استفاده، بهمرورزمان به آنها آسیب میرساند. نفوذ آب به داخل هدفون میتواند منجر به خوردگی قطعات و در نهایت خرابی کامل دستگاه شود. در کل انتخاب گوشی با گواهی IP ضد آب میتواند برای برخی افراد مفید باشد؛ اما باید به خاطر داشت که ضد آب بودن به معنای مصونیت کامل نیست.
گواهی IP چگونه صادر میشود؟
برای بسیاری از افراد، سؤال پیش میآید که گواهیهای ضد آب و گردوغبار از کجا میآیند و چه کسی آنها را صادر میکند؟ شرکتهای سازنده گوشیها و گجتهای هوشمند مثل سامسونگ، اپل و … بعد از تولید محصول، برای دریافت گواهی IP به کمیسیون الکتروتکنیک بینالمللی (IEC) مراجعه میکنند. این کمیسیون پس از انجام آزمایشهای خاص روی محصول، مجوز صدور گواهی را صادر میکند.
مراحل تست نفوذ گردوغبار و آب شامل آزمایش در دماهای مختلف، فشار و فاصلههای مختلف از پاشش مایع و اعماق متفاوت آب میشود. پس از گذراندن این مراحل، گوشی یا گجت هوشمند رتبه خود را دریافت میکند و به بازار عرضه میشود.
نکتهای که باید به آن توجه کنید این است که وجود حتی بهترین گواهی IP، به معنای ضد آب یا ضد گردوغبار بودن کامل دستگاه نیست؛ بهعنوانمثال، نباید تصور کرد که میتوان با گوشی در آب شنا کرد، زیر آب فیلم گرفت یا از آن زیر دوش استفاده کرد. همانطور که در بخش مفهوم اعداد توضیح داده شد، این استانداردها، حتی با بهترین درجه، به معنی آسیبناپذیری نیستند. وجود این نوع گواهیها صرفاً برای این است که در صورت بروز اتفاقی برای دستگاه، نگرانی کاربر تا حدی کاهش یابد.
جمع بندی
در این مقاله به بررسی گواهی IP و نحوه خواندن آن پرداختیم. اگر مقاوم بودن گوشی در برابر نفوذ آب برای شما از اهمیت بالایی برخوردار است، پس در انتخاب شما نقش تعیینکنندهای خواهش داشت؛ بنابراین توجه به درجه حفاظت گوشی و مطالعه دقیق تفاوت استانداردهای کد IP ضروری است و حتماً به آن توجه داشته باشید. به عبارتی دستگاههای را انتخاب کنید که رقم دوم درجه حفاظت آنها بزرگتر باشد. درحال حاضر بزرگترین مقدار این عدد، 8 است و در گوشیهای پرچمدار عرضه میگردد.
دیدگاه خود را بنویسید