تاریخچه موبایل؛ شروع داستان گوشی موبایل از کجا رقم خورد؟

قدیمی‌ترین گوشی موبایلی که به‌خاطر می‌آورید چیست؟ اگر سن شما بیشتر از ۲۵ سال باشد، احتمالاً گوشی‌های دکمه‌ای قدیمی را به یاد دارید. با اینکه بیش از پنجاه سال از نخستین تماس با یک تلفن همراه دستی می‌گذرد، امروز تصور زندگی بدون موبایل دشوار است. گوشی‌ها از دستگاه‌هایی سنگین برای تماس به ابزارهایی برای عکاسی، یادگیری، کار و ارتباط روزمره تبدیل شده‌اند. اگر دوست دارید مدل‌های امروزی را هم بررسی کنید، از لیست قیمت گوشی می‌توانید قیمت و امکانات گوشی‌های مختلف را ببینید.

تاریخچه گوشی موبایل در یک نگاه

تلفن همراه از ارتباطات رادیویی و دستگاه‌های خودرویی به گوشی‌های دستی، لمسی و هوشمند رسیده است. جدول زیر مهم‌ترین نقاط عطف این مسیر را به‌صورت کوتاه نشان می‌دهد.

اولین گوشی موبایل چه زمانی وارد ایران شد؟

استفاده عمومی از تلفن همراه در ایران از سال ۱۳۷۳ با راه‌اندازی شبکه تلفن همراه آغاز شد. گوشی‌های اولیه بزرگ و گران بودند و به‌مرور با گسترش پوشش شبکه و کاهش هزینه‌ها، موبایل در دسترس افراد بیشتری قرار گرفت.

داستان گوشی‌های موبایل از کجا شروع شد؟

ریشه تلفن همراه به آزمایش‌های ارتباطات رادیویی و تلفن‌های نصب‌شده در خودرو برمی‌گردد. اما این دستگاه‌ها را نباید با موبایل دستی امروزی یکی دانست. نقطه عطف اصلی در سال ۱۹۷۳ رخ داد؛ زمانی که مارتین کوپر، مهندس موتورولا، با نمونه اولیه یک تلفن همراه دستی تماس برقرار کرد.

موتورولا در سال ۱۹۷۳ نمونه اولیه را نمایش داد، اما عرضه تجاری مدل DynaTAC 8000X در سال ۱۹۸۳ انجام شد. پیش از این دوره، سامانه‌های رادیوتلفن خودرویی وجود داشتند که گاهی نسل صفر یا 0G (نسل پیشاسلولار ارتباطات سیار) نامیده می‌شوند. نسل‌های بعدی شبکه موبایل از 1G تا 5G به‌تدریج امکان تماس دیجیتال، پیامک و اینترنت پرسرعت را فراهم کردند.

اولین گوشی موبایل جهان چه نام داشت؟

نخستین گوشی موبایل دستی را معمولاً نمونه اولیه موتورولا در سال ۱۹۷۳ می‌دانند. مدل تجاری مشهور آن، موتورولا DynaTAC 8000X، حدود یک دهه بعد به بازار رسید؛ بنابراین تاریخ ساخت نمونه اولیه و تاریخ فروش عمومی یکسان نیستند.

سال‌های تاریخی در دنیای گوشی‌های موبایل

به گوشی موبایلی که در دستتان دارید نگاه کنید؛ فکر می‌کنید این دستگاه کوچک و پیشرفته برای رسیدن به این مرحله چه روندی را طی کرده است؟ دستگاهی که شما را به‌راحتی از اتفاقات تمام دنیا آگاه می‌سازد مسیر پر پیچ‌وخمی را از سر گذرانده است. بیایید تا نگاهی به سال‌های طلایی این اختراع بزرگ بشریت داشته باشیم.

سال ۱۹۲۶: خدمات تلفن رادیویی برای مسافران برخی قطارهای مسیر برلین و هامبورگ در آلمان ارائه شد. این خدمات نمونه‌ای از ارتباط سیار اولیه بودند، نه گوشی همراه دستی.

سال ۱۹۴۶: خدمات تلفن رادیویی خودرویی در آمریکا گسترش یافت. ظرفیت محدود کانال‌ها باعث می‌شد تنها تعداد کمی از افراد هم‌زمان بتوانند تماس بگیرند.

سال ۱۹۶۹: کشورهای شمال اروپا همکاری برای توسعه سامانه‌های ارتباط سیار را پیش بردند؛ این تلاش‌ها بعدها به شکل‌گیری استاندارد NMT یا تلفن همراه نوردیک کمک کرد. NMT یک شبکه آنالوگ بود، نه نوعی گوشی دکمه‌ای.

سال ۱۹۷۳: مارتین کوپر از موتورولا با نمونه اولیه تلفن همراه دستی تماس برقرار کرد. این دستگاه حدود یک کیلوگرم وزن داشت و با گوشی‌های سبک امروزی تفاوت زیادی داشت.

سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۷: همکاری کشورهای اروپایی برای توسعه استاندارد GSM یا سامانه جهانی ارتباطات سیار پیش رفت. در سال ۱۹۸۵ نیز تماس‌های عمومی موبایلی در بریتانیا خبرساز شدند؛ البته شبکه‌های موبایل پیش از آن هم در کشورهای دیگری فعال بودند.

سال ۱۹۹۲: نخستین پیامک با متن «کریسمس مبارک» ارسال شد. شرکت IBM نیز نمونه مفهومی Simon را معرفی کرد؛ عرضه تجاری این گوشی که از پیشگامان تلفن‌های هوشمند لمسی بود در سال ۱۹۹۴ انجام شد.

سال ۱۹۹۸: در اواخر دهه ۱۹۹۰ زنگ‌های قابل دانلود و شخصی‌سازی تلفن همراه محبوب شدند و بازار محتوای موبایلی شکل گرفت. نسبت دادن نخستین محتوای موبایلی به Crazy Frog درست نیست؛ این شخصیت سال‌ها بعد مشهور شد.

سال ۱۹۹۹: سامسونگ ساعت تلفنی SPH-WP10 را معرفی کرد که امکان برقراری تماس داشت. با این حال نمی‌توان آن را بدون قید و شرط نخستین ساعت هوشمند جهان دانست؛ ساعت‌های دیجیتال و رایانه‌ای پیش‌تر هم ساخته شده بودند.

سال ۲۰۰۰: نوکیا ۳۳۱۰ معرفی شد و به یکی از گوشی‌های شناخته‌شده تاریخ تبدیل شد. نوکیا در سال ۲۰۰۲ مدل ۷۶۵۰ را با دوربین داخلی معرفی کرد که از نخستین گوشی‌های دوربین‌دار این شرکت بود.

سال ۲۰۰۳: ساعت مچی Fossil Wrist PDA با امکاناتی شبیه دستیار دیجیتال شخصی و صفحه لمسی معرفی شد. این محصول یکی از نمونه‌های اولیه ساعت‌های هوشمند پیشرفته بود، نه لزوماً نخستین ساعت لمسی تاریخ.

سال ۲۰۰۶: گوشی LG Prada یا KE850 معرفی شد و در سال ۲۰۰۷ به بازار رسید. این مدل با نمایشگر لمسی خازنی از نمونه‌های مهم پیش از گسترش گوشی‌های لمسی امروزی بود.

سال ۲۰۰۷: اپل که از سال ۱۹۷۶ فعالیت می‌کرد، نخستین آیفون را معرفی و عرضه کرد. رابط لمسی و شیوه کار با اینترنت در این گوشی بر مسیر توسعه تلفن‌های هوشمند تأثیر زیادی گذاشت.

سال ۲۰۰۸: گوشی HTC Dream یا T-Mobile G1 به‌عنوان نخستین گوشی تجاری اندرویدی عرضه شد. هدفون‌های بی‌سیم و بلوتوثی پیش از این سال وجود داشتند؛ بنابراین نسبت دادن اختراع آن‌ها به برند بیتس درست نیست.

سال ۲۰۱۰: سامسونگ نخستین مدل خانواده Galaxy S را معرفی کرد. این گوشی اولین تلفن هوشمند تاریخ سامسونگ نبود، اما به آغاز یکی از مهم‌ترین خانواده‌های گوشی اندرویدی تبدیل شد.

سال ۲۰۱۷: نسخه تازه‌ای از نوکیا ۳۳۱۰ با نمایشگر رنگی و امکانات ساده‌تر از گوشی‌های هوشمند عرضه شد. محبوبیت نسخه قدیمی آن بیشتر به طراحی مقاوم و شارژدهی مناسب مربوط بود، نه رکورد قطعی بهترین باتری جهان.

در همان سال، شرکت اپل پس از 10 سال، از گوشی آیفون X رونمایی کرد. این گوشی تمام‌صفحه اولین نسخه در گوشی‌های آیفون بود که دکمه فیزیکی Home نداشت.

سال ۲۰۱۹: شبکه‌های 5G یا نسل پنجم ارتباطات موبایل و گوشی‌های سازگار با آن گسترش پیدا کردند؛ از جمله Galaxy S10 5G. آیفون XR و شیائومی Mi Note 10 گوشی 5G نبودند. Mi Note 10 با دوربین ۱۰۸ مگاپیکسلی شناخته شد.

سال ۲۰۲۰: گوشی‌های تاشو با مدل‌های تازه‌ای مانند Galaxy Z Flip و Galaxy Z Fold2 توجه بیشتری جلب کردند. سامسونگ پیش‌تر در سال ۲۰۱۹ گوشی تاشوی Galaxy Fold را عرضه کرده بود.

سال ۲۰۲۳: رقابت برندها در گوشی‌های اقتصادی، میان‌رده و پرچم‌دار ادامه پیدا کرد و امکاناتی مانند دوربین‌های چندگانه، نمایشگرهای روان و شارژ سریع در مدل‌های بیشتری دیده شد.

گوشی‌های موبایل از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ چه تغییراتی کردند؟

در سال‌های اخیر، قابلیت‌های هوش مصنوعی برای ویرایش عکس، خلاصه‌سازی متن و ترجمه در برخی گوشی‌ها پررنگ‌تر شده‌اند. گوشی‌های تاشو نیز سبک‌تر و متنوع‌تر شده‌اند و سازندگان روی کیفیت دوربین، مصرف انرژی و پشتیبانی نرم‌افزاری تمرکز بیشتری دارند. البته این امکانات در همه مدل‌ها یکسان نیست.

آشنایی با برندهای تازه‌تر در بازار موبایل

در کنار نام‌های قدیمی مثل نوکیا، موتورولا و سامسونگ، برندهایی مانند تکنو و آنر نیز در بازار گوشی حضور دارند. برای آشنایی با پیشینه تکنو، مطلب گوشی تکنو ساخت کجاست؟ کشور سازنده، کیفیت و اعتبار برند Tecno را بخوانید.

آنر ابتدا در مجموعه هواوی فعالیت داشت و در سال ۲۰۲۰ مستقل شد. اگر می‌خواهید پیشینه این برند را بشناسید، مقاله گوشی آنر ساخت کجاست؟ آشنایی با کشور سازنده HONOR اطلاعات بیشتری در اختیارتان می‌گذارد.

رقابت برندهای جدید فقط به تاریخچه آن‌ها محدود نیست و انتخاب میان مدل‌هایشان هم اهمیت دارد. برای مقایسه دو برند شناخته‌شده، می‌توانید مطلب گوشی آنر بهتره یا شیائومی؟ را ببینید.

مسیر پیشرفت موبایل همچنان ادامه دارد؛ اما شکل دقیق گوشی‌های آینده را نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد. شاید در سال‌های بعد، تلفن‌های همراه بیش از پیش با ابزارهای پوشیدنی و امکانات هوشمند ترکیب شوند.

جمع‌بندی

تاریخچه گوشی موبایل از تلفن‌های رادیویی خودرویی تا نمونه دستی موتورولا در سال ۱۹۷۳ و سپس گوشی‌های هوشمند امروزی ادامه پیدا می‌کند. در این مسیر، پیامک، صفحه لمسی، سیستم‌عامل اندروید، اینترنت نسل پنجم و طراحی تاشو از نقاط عطف مهم بوده‌اند. دانستن تفاوت تاریخ معرفی و عرضه هر محصول کمک می‌کند این داستان را دقیق‌تر دنبال کنیم.

سوالات متداول:

اولین گوشی موبایل جهان را چه کسی ساخت؟

مارتین کوپر و تیم موتورولا در سال ۱۹۷۳ نمونه اولیه تلفن همراه دستی را نمایش دادند.

اولین گوشی موبایل چه سالی ساخته شد؟

نخستین تماس مشهور با گوشی دستی در سال ۱۹۷۳ انجام شد؛ عرضه تجاری موتورولا DynaTAC 8000X در سال ۱۹۸۳ بود.

اولین گوشی لمسی جهان چه مدلی بود؟

IBM Simon از نخستین تلفن‌های هوشمند با صفحه لمسی بود که در سال ۱۹۹۴ به‌صورت تجاری عرضه شد. تعریف «اولین» بسته به نوع فناوری لمسی متفاوت است.

اولین گوشی هوشمند جهان چه نام داشت؟

IBM Simon معمولاً از نخستین گوشی‌های هوشمند تجاری شناخته می‌شود، هرچند تعریف گوشی هوشمند در دوره‌های مختلف تغییر کرده است.

گوشی موبایل چه سالی وارد ایران شد؟

شبکه تلفن همراه ایران در سال ۱۳۷۳ راه‌اندازی شد و استفاده از موبایل به‌تدریج گسترش پیدا کرد.